Bepaalde gassen (zoals waterdamp, CO2, methaan,ozon,… ) in onze atmosfeer zorgen ervoor dat de temperatuur van het aardoppervlak hoger ligt dan de door combinatie van warmte-instraling van de zon en de interne aardwarmte verwacht kan worden. Zonder deze gassen zou de warmte ontsnappen en zou het op aarde gemiddeld 20°C kouder zijn. Aan de andere kant betekent dit ook dat hoe hoger de concentratie aan broeikasgassen is, hoe meer de warmte wordt vastgehouden met dus tot gevolg dat de aarde opwarmt.
Zonder broeikaseffect kunnen we niet leven. Met teveel dreigen we te stikken. Het evenwicht tussen die twee was dreigt te verdwijnen door onder andere de verbranding van fossiele brandstoffen zoals kolen, olie en aardgas. Deze laatste hebben mede tot gevolg dat het natuurlijk percentage CO2 stijgt.
Concreet: Deze stijging laat een CO2- mantel rondom de aarde ontstaan, die de zonnewarmte moeilijker laat ontsnappen, waardoor logischerwijze de temperaturen stijgen wat leidt tot de opwarming van de aarde.
De stijging van het CO2- gehalte is de grootste oorzaak van de klimaatverandering.
1: zonnestraling komt de atmosfeer binnen
2: zonne-energie wordt door het aardoppervlak omgezet in warmte...
3: ... waarna de hitte gedeeltelijk wordt teruggekaatst in de atmosfeer
4: Een deel van de teruggekaatste hitte wordt tegengehouden door broeikasgassen
De opwarming van de aarde is een niet te betwisten feit. Andere processen zorgen er echter voor dat deze opwarming nog sneller zal verlopen. Denk aan de versnelde opwarming door vrijgekomen methaangasvoorraden onder de permafrostlaag in Siberië, of de roetneerslag in de sneeuw op de poolkappen die leidt tot een donkere kleur van de sneeuw, die dus meer warmte absorbeert en zo sneller smelt, …
In het voorbeeld van de methaangasvoorraden kunnen we spreken van een vicieuze cirkel. Door het vrijkomen van methaangasvoorraden smelt de permafrostlaag, waardoor er nieuwe voorraden methaangas vrijkomen die opnieuw voor een snellere smelting zorgen waardoor het proces dus herhaald wordt.